Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.


We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.


Berk (Betula pendula)

berkAlgemeen

De berkensoorten behoren tot de order van de fagales. Hieronder behoren de families van de fagaceae (waaronder de beuk, eik en tamme kastanje) en de familie van de betulaceae (waaronder de hazelaar, haagbeuk, berk en els). Er zijn ongeveer 40 berkensoorten over de hele wereld.

Omschrijving

De zachte berk is gemakkelijk te herkennen aan zijn slanke, witte stam met donkere horizontale markeringen. De schors is zo dun als papier en kan gemakkelijk worden afgepeld. De stam bereikt een hoogte van 30m en naarmate de leeftijd toeneemt ontstaat er een donkere, kurkachtige schors. De getande berkenbladeren zijn driehoekig tot ruitvormig. In de lente zijn ze bedekt met een kleverige sterk ruikende hars. Jonge twijgen hebben plakkerige knoesten. De berk is niet zo dichtbebladerd als andere bomen. De mannelijke bloemen worden al in de zomer ontwikkeld (ze overwinteren en worden het volgende jaar rijp). De berken zijn windbestuifde bomen met eenslachtige bloemen, waarvan zowel de mannelijke als de vrouwelijke vorm zich altijd op dezelfde boom bevindt.

Als katjes van 3 tot 6 cm lang hangen twee of drie mannelijke bloemen bij elkaar. De vrouwelijke bloemen, de stamperkatjes, vormen zich in de lente onder de mannelijke geslachtsorganen, op de nieuwe scheuten en verschijnen met de bladeren. Ze zijn maximaal 3 cm lang en komen meestal voor in groepen van drie. Na windverstuiving en bevruchting rijpen de zaden met twee vleugeltjes en worden ze aan het einde van de zomer met de katjes losgelaten. De zaden kunnen kilometers ver weg waaien. De zachte berk is nauw verwant met de witte berk en komt in vele opzichten overeen. De schors van de gehele stam is echter wit en glad. Jonge bladeren zijn harig, niet kleverig en zijn ei tot ruitvormig. Aan de twijgen vormen zich kleine knoesten (ook die zijn harig en groeien rechtop in plaats van naar beneden).

Oogsten

De jonge bladeren worden in mei/juni geoogst en worden in een dunne laag te drogen gelegd. Ze worden tijdens het droogproces enkele malen omgedraaid. De bloemknoppen worden in mei geoogst. Voor het aftappen van berkensap,wordt een avegaar van 1 cm gebruikt om in de lente, wanneer het sap zich ontwikkelt, een gat van 4 cm in de stam te boren. Daar wordt een kleine glazen buis ingehouden om het sap op te vangen. Op deze manier kan in tien dagen vijf liter berkensap worden getapt. Het gat moet dan worden gevuld met boomwas en de stam moet minstens twee jaar rusten voordat er weer wordt getapt.

Bestanddelen

Behalve saponien en looizuurstoffen, zitten er etherische oliën in de bladeren, waardoor jonge berken een aangename, verfrissende geur hebben.

Gebruik

Het diuretische effect van jonge berkenbladeren en bloemtrossen die al lange tijd bekend waren, zijn nu wetenschappelijk bevestigd. Als delen van het lichaam water ophopen, kunnen berkenbladeren het verzamelde water snel verwijderen. Verse berkensap wordt ook gebruikt om haarlotion van te maken. In de alternatieve geneeskunde werd het sterk aanbevolen als kuur tegen blaas en nieraandoeningen en tegen reuma en jicht.

Berkenschorswijn

Laat ongeveer 50g van de schors van jonge berktwijgen 10 dagen lang in 1 liter rode wijn trekken. Filter de vloeistof en voeg naar smaak suiker toe. Deze berkenwijn wordt ook  in Frankrijk genuttigd als aperitief.

Berkenblad thee

Week 1 eetlepel gedroogde berkenbladeren in een kopje heet water en filter na 10 minuten. De berkenbladeren mogen niet aan de kook worden gebracht, omdat dit de etherische oliën beschadigt. Bij waterzucht, reuma en jicht, moeten er drie kopjes warme thee per dag worden genomen.

Berkenbladextract in het badwater

Breng 3 ruime handenvol berkenbladeren aan de kook in 2 liter water en giet ze af. Giet het afkooksel in het badwater. U kunt er ook berkenschors en bloemknopjes bij doen. Een gedeeltelijk of heel bad helpt tegen huidproblemen en eczeem.

%d bloggers liken dit: